روستای حسن گاوداری؛ نگینی در دل کوههای استوار سیروان، اما گرفتار محرومیت
سیروان پیگیر – ایلام:
در دل کوههای سربه فلک کشیده سیروان، جایی میان صخرههای سرافراز «سیوان»، «مله گاون» و «سم خر»، روستای زیبای حسن گاوداری آرام گرفته است؛ روستایی که با طبیعت بکر، درختان بلوط تنومند و چشماندازهای کمنظیرش، تکهای از بهشت را به تصویر میکشد. اما پشت این زیباییهای طبیعی، داستان تلخی از رنج، محرومیت و فراموشی نهفته است که سالهاست بر دوش مردمان صبور این دیار سنگینی میکند.
سرزمینی که روزی مهد ایثار بود
حسن گاوداری فقط یک روستا نیست؛ نماد استقامت، غیرت و ایثار مردمانی است که در روزهای سخت دفاع مقدس، با دستانی خالی اما ارادهای آهنین، از خاک میهن دفاع کردند. تقدیم ۱۰ شهید والامقام و ۱۵۰ جانباز و آزاده از این روستا، سندی زنده بر افتخارآفرینی مردم این منطقه است؛ مردمانی که در خط انقلاب و ولایتمداری همواره پیشتاز بودهاند. اما امروز، این دلاوران و نسل جوان آنها چشمانتظار عدالت، توجه و خدمات اولیه زندگی هستند.
مهاجرت، زخم کهنه بر تن روستا
نبود زیرساختهای مناسب، بیکاری گسترده و فقر امکانات آموزشی و معیشتی، بسیاری از اهالی را به ترک زادگاهشان مجبور کرده است. طی سالهای اخیر، بیش از ۴۰۰ خانوار از روستا به شهرهای ایلام، تهران و دیگر نقاط کشور مهاجرت کردهاند و کوچههای روستا که روزگاری لبریز از شور زندگی بود، اکنون در سکوت و اندوه فرو رفته است.
کشاورزی و دامداری در آستانه نابودی
در این روستا، کشاورزی دیم تنها منبع درآمد بسیاری از خانوادهها بوده اما امسال، خشکسالی بیسابقه بیش از ۹۰ درصد مزارع را نابود کرده است. کشاورزان سالمندی که عمرشان را وقف زمین کردهاند، امروز با چشمانی اشکبار شاهد مرگ تدریجی مزارع خود هستند.
دامداری، شغلی که روزی ستون اقتصادی روستا بود، امروز به دلیل کمبود علوفه، افزایش چندبرابری قیمت نهادههای دامی و فرو ریختن چشمههای حیاتی «کلاه سیاه» و «مله گاون»، به ورطه نابودی کشیده شده است. دامداران ناگزیر دامهای خود را با قیمتی نازل میفروشند یا برای همیشه از این حرفه شریف خداحافظی میکنند.
تحصیل، رؤیایی که دورتر میشود
در حسن گاوداری، تنها یک دبستان ابتدایی فعال است و برای ادامه تحصیل، دانشآموزان باید کیلومترها مسیر صعبالعبور را تا روستاهای اطراف یا شهر لومار طی کنند؛ مسیری که در فصل سرما و بارندگی، برای بسیاری از خانوادهها به دلیل فقر مالی، مساوی با ترک تحصیل فرزندان، بهویژه دختران است.
بیآبی، زخمی بر پیکر روستا
یکی دیگر از چالشهای جدی حسن گاوداری، بحران آب شرب در بخش سفلی روستا است. شبکه فرسوده آبرسانی که قدمت آن به پیش از انقلاب بازمیگردد، پاسخگوی نیازهای اولیه اهالی نیست و در برخی مواقع، حتی برای شستوشو یا حمام، آبی در دسترس مردم نیست.
پیشنهادها برای نجات حسن گاوداری
نوسازی کامل شبکه آبرسانی و احداث مخزن ذخیرهسازی آب برای بخش سفلی روستا
اتصال زمینهای کشاورزی به شبکه آبیاری دشت سیروان برای رونق کشاورزی و ایجاد اشتغال
احداث جاده بین مزارع و تسهیل دسترسی کشاورزان
بهسازی و ترمیم چشمههای «کلاه سیاه» و «مله گاون» به عنوان منابع آب دامها
بازسازی و آسفالت جاده عشایری مله گاون برای رفع بنبست ارتباطی
اختصاص اعتبار ویژه برای آسفالت کوچهها و خیابانها، تکمیل طرح هادی بهویژه در محله برآفتاب
احداث مدرسه مقطع متوسطه اول و دوم (پایه هفتم تا دوازدهم) برای تحقق عدالت آموزشی
راهاندازی سرویس رایگان ایابوذهاب دانشآموزی، بهویژه برای دختران
ایجاد دفتر پیشخوان خدمات دولتی و نصب دستگاه خودپرداز
احداث نانوایی و افزایش سهمیه آرد عشایری
تأمین نهادههای یارانهای خوراک دام برای حمایت از دامداران
اعطای وامهای قرضالحسنه کمبهره به کشاورزان و دامداران
خروج زمینهای کشاورزی پلاک ۲۱۳ از اراضی ملی و واگذاری آن به اهالی روستا
سخن پایانی
روستای حسن گاوداری، نگینی ارزشمند در دل طبیعت سیروان است که با کمی توجه و همت مسئولان، میتواند دوباره به قطب تولید، کشاورزی و دامداری تبدیل شود. مردم این روستا که در دوران دفاع مقدس از جان خود گذشتند، امروز فقط خواستار حق زندگی در زادگاهشان هستند؛ آیا زمان آن نرسیده که صدای آنها شنیده شود؟