۱۴- طاق شیرین و فرهاد؛ یادگار افسانه و تاریخ در دل کوهستانهای ایوان
در قلب کوهستانهای سرسبز و صخرهای شهرستان ایوان در استان ایلام، بنایی خاموش و استوار بر دل صخرهها جا خوش کرده که هم افسانهای عاشقانه و هم حکایتی تاریخی را در دل خود جای داده است. این بنای سنگی که به نام طاق شیرین و فرهاد شناخته میشود، از آثار ماندگار دوران ساسانیان است و همواره در میان مردم محلی، با روایات اسطورهای و داستانهای عاشقانه همراه بوده است.
بنابر روایتهای سینهبهسینه و باور مردم محلی، فرهاد، عاشق دلداده شیرین، این طاق را در نیمروز برای استراحت معشوقش ساخت؛ و همین افسانه، دلیل نامگذاری این سازه به طاق شیرین و فرهاد است. البته برخی نیز آن را صرفاً با نام طاق شیرین میشناسند. اما چه افسانهای باشد و چه واقعیت، آنچه مسلم است، این طاق سندی بیبدیل از هنر معماری و استحکام مهندسی ایرانیان در دوره ساسانیان است.
طاق شیرین و فرهاد در دامنه کوههای تنگ کوشک و در نقطهای نسبتاً صعبالعبور واقع شده است. این بنا بهصورت یک اتاقک چهارگوش طراحی شده و ابعاد آن شامل طول ۳۲۰ سانتیمتر، عرض ۲۹۰ سانتیمتر و ارتفاع ۲۲۰ سانتیمتر است. نکته شگفتانگیز در مورد این طاق، ساخت آن بدون استفاده از هیچ نوع ملاتی است. تمام اجزای بنا از سنگهای تراشخورده و کاملاً منظم ساخته شدهاند و سقف آن بهصورت کاملاً مسطح طراحی شده، که نشان از دقت و مهارت بالا در معماری ساسانی دارد.
برای دسترسی به این بنای ارزشمند، ابتدا باید به شهرستان ایوان در شمال استان ایلام سفر کنید. پس از عبور از بخش رزنه، به روستای چهلزرعی خواهید رسید و از آنجا با کمی پیادهروی در دل تنگ کوشک، به طاق شیرین و فرهاد میرسید. مسیر دسترسی با وجود کوهستانی بودن، یکی از جذابترین چشماندازهای طبیعی را پیش روی شما قرار میدهد.
این اثر تاریخی در سال ۱۳۸۱ با شماره ثبت مشخص، بهعنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شده است و امروزه جزو میراث فرهنگی ارزشمند کشور به شمار میرود.
طاق شیرین و فرهاد ترکیبی از افسانه، معماری ساسانی، طبیعت بکر و فرهنگ بومی منطقه است؛ مکانی که عاشقان تاریخ و طبیعت میتوانند در آن، گذشته را لمس و افسانه را احساس کنند.